Bağımsız raporlama yapan AGB/Bileşim ve rilerine göre McCann Media’yı oluşturan Universal McCann ve Lotus Medya, toplam reklam hacmi bazında 2004 yılında ilk sırada yer alıyor. McCann Worldgroup Başkan Yardımcısı Yavuz Özçelik ile bu konuyu ve 2005 yılı sektör ve mec ra beklentilerini konuştum.
YERİMİZİ KORUYORUZ. Toplam reklam hac minde ilk sırada yer almak elbette iyi iş yapıldığı anlamına geliyor. 1999′da olmayan pek çok yerli ve uluslararası medya ajansı artık Türki ye’de faaliyete geçti. Rekabet artmış olmasına rağmen, biz 5 yıldır yerimizi koruyoruz. Müşteriler açısından da yüksek cirolu bir ajansın içinde yer almak daha doğru fiyatlama, daha doğru medya planlaması ve satınalması anlamına geliyor.
FİYATLAR YÜKSELDİ. Fiyatlar son dönemde yükseldi. Ama bizim için asıl sorun benzer koşullarda birbirinden çok farklı indirimler veriliyor olması idi. Bu konudaki büyük uçurumlar son 3 aydır, özellikle televizyonda kapatılmaya doğru gidiyor. Buna bağlı olarak fiyatlarda da bir ras-yonalizasyon oldu ebette.
REKLAM HARCAMALARI AZ. Türkiye’de 2004′te toplam reklam harcamalarının 1 milyar doları yeniden aştığını tahmin ediyoruz. Komisyon rakamları, yapım için ayrılan bütçeler ve çizgialtı rektam da hesaba katıldığında 2 milyar dolara doğru gittiği bile söylenebilir. Ama Türkiye kişi başına reklam harcamalarının en az olduğu Avrupa ülkelerinden biri. GSMH’de de reklama ayrılan bütçelerin toplamı yüzde 0,5′in de altında bildiğim kadarıyla.
BÜYÜME BEKLİYORUM. Pazarda yüzde 30′un altında olmayan bir büyüme bekliyorum. Hatta yüzde 35 zorlanabilir. Yakın gelecekte ekonomik bir sorun yaşanacağına dair bir işaret yok. Şu anda görülen, önümüzdeki yıl işlerin yolunda gideceği şeklinde. Bu da medyanın daha fazla büyümesi ve daha fazla ciro yapması anlamına geliyor.
TELEVİZYON ANA MECRA. Benim görebildiğim kadarıyla bundan sonra uzun yıllar televizyon Türkiye’de ana mecra olarak kalmaya devam edecek. Dünyada en fazla televizon izlenen ülkeler arasındayız. Bu nedenle reklamlar için en doğru mecra televizyon olmaya devam ediyor. Sıralamanın çok ciddi şekilde değişeceğini zannetmiyorum.
ULAŞIM MALİYETİNE BAKILIYOR. Reklamverenler ve ajanslar büyük ölçüde kişi başına ulaşım maliyetlerine bakarak mecra planlarını belirliyorlar. Kişi başına ulaşım maliyetleri açısından değerlendirildiğinde de televizyon ve gazeteler ilk sırada yer alıyor. Sinema, dergi gibi mecralarda ise kişi başına ulaşım maliyetleri biraz daha yüksek. Ama onun yanında dergiler kalitatif olarak daha fazla mesajı daha akılda kalıcı şekilde taşıma özelliğine sahip.
İNTERNET REKLAMLARI NASIL GELİŞİYOR
İnternet iş hayatının ve günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelince reklamcıların ve reklamverenleri gözü de ister istemez bu mecraya kaydı. Kullanıcı sayısı, site trafikleri, üye sayısı, bağlantı hızı gibi parametreler sürekli iyileşiyor. Türkiye’de internet reklamları hazırlayan ajanslardan Zap Medya’nın genel müdürü Uğur Şeker internetin gelişimini ve mecra olarak kullanımını değerlendirdi.
KULLANICI SAYISI ARTIYOR. İnternet reklamcılığında 2004′te rakamsal olarak iyi sonuçlar elde edildi. Kullanıcı sayısındaki artış, hem reklamveren sayısını hem de gerçekleşen toplam ciroyu arttırdı. 1995-97 yılları arasında kullanıcı sayısı yaklaşık 400bin civarındaydı. 1998-99 yılları arasında büyük grupların ISP’leriyle birlikte kullanıcı sayısı 900bin oldu. 2004 yılına gelindiğinde ise DİE verilerine göre kullanıcı sayısı 6,5 milyona yaklaşıyor.
REKLAM PAZARI BÜYÜOR. 2005 sonunda kullanıcı sayısının 10 milyonu bulacağını tahmin ediyorum. Bu nüfusun yüzden 70′ini erkeler, yüzde 30′unu da kadınlar oluşturuyor ve kadın kullanıcıların sayısı her geçen gün artıyor. Bu kullanım sıklığı paralelinde internet reklam pazarı da büyüme trendini devam ettiriyor.
PAZAR NASIL BÜYÜDÜ?
2001 yılında profesyonel pazarlama ekipleri kuruldu ve pazar 4.5 milyon dolar büyüklüğe ulaştı. 2002′de ekonomik krizler nedeniyle bu rakam 3.5 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2003′te sektörde dengeler yerini buldu. Reklamveren ve ajanslar interneti daha iyi tanıdı. Pazar da 6milyon dolar büyüklüğe ulaştı. Geçtiğimiz yıl global hareketlerin yansımalarını gördük. Bunun sonucunda pazar büyüklüğü 9 milyon dolar oldu.
15 MİLYON DOLAR BEKLENİYOR. 2005 yılında da tüm reklam pazarının ve internetin büyüme trendi devam edecek dersek 12-15 milyon dolarlık bir beklenti çok da yanlış olmayacaktır. 2004′te gerçekleşen 9 milyon doların pazardaki paylaşımının yüzde 70 büyük oyuncular ve holding siteleri, yüzde 20 orta ve küçük ölçekteki oyuncular ve yüzde 10 yurtdışı siteler şeklinde gerçekleştiğini düşünüyorum.